Geplaatst op: 23-08-2017 om 10:02 uur
Laatst gewijzigd op: 23-08-2017 om 10:02 uur

Gezondheidsrisico's bij evenementen

Popfestivals, jaarmarkten, pieremachochelraces… Niet iedereen houdt ervan, maar zeker is dat evenementen vaak welkome reuring geven. We mogen organisatoren in veel gevallen dan ook dankbaar zijn voor de tijd en moeite die ze nemen om iets goeds in elkaar te zetten. Zij nemen daarmee tevens een grote verantwoordelijkheid op zich, want elk evenement brengt onvermijdelijk risico’s voor de gezondheid en veiligheid met zich mee. Het is aan u als organisator van een evenement om die risico’s zoveel mogelijk te beperken.

Voor het nemen van maatregelen hiertoe gelden onder andere de hygiënerichtlijnen van het LCHV en richtlijnen van de voedsel- en warenwetgever NVWA. Omdat deze richtlijnen veelomvattend en niet altijd even toegankelijk zijn, heeft GGD Kennemerland een abc gemaakt van de belangrijkste risicofactoren, met adviezen en verwijzingen naar relevante informatiepagina’s.
Afval en afvalwater

Afval is een bron van ziektekiemen en trekt ook ongedierte aan. Regel dat bezoekers (en medewerkers) het afval goed en gemakkelijk kwijt kunnen. Maak daarnaast altijd een plan voor veilige opslag en afvoer van afval. Precies hetzelfde geldt vanzelfsprekend voor afvalwater.

Te vermijden risico’s

  • Overlast van ongedierte.
  • Infectie(ziekte) als gevolg van zich snel vermeerderende ziektekiemen.
  • Verwondingen door glas en ander scherp afvalmateriaal.
  • Overlast door geur.

Richtlijnen/voorschriften

  • Vergunningsvoorwaarden gemeente.
  • Besluit Lozen buiten inrichtingen.  

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Afval en afvalwater

Alcohol en drugsgebruik

Wilt u alcohol schenken? Dan hebt u een ontheffing nodig van de Drank- en Horecawet. Ook als u die krijgt van uw gemeente, mogen er uitsluitend zwak alcoholische dranken worden geschonken: bier en wijn (incl. port en sherry).

Te vermijden risico’s

  • Gezondheidsschade of ongevallen/incidenten ten gevolge van alcoholmisbruik of drugsgebruik.
  • Verstoring van de orde en de sfeer op het evenement door geweld of overlast.  

Richtlijnen/voorschriften

  • Leidraad alcohol- en drugsbeleid evenementen van het Trimbos-instituut.  

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Alcohol en drugs

Attractie- en speeltoestellen en zandbakken

Slecht geïnstalleerde of slecht onderhouden attractie- en speeltoestellen geven kans op ongevallen en verwondingen. Vieze zandbakken kunnen kinderen ziek maken.

Te vermijden risico’s

  • Ongevallen door ondeugdelijk materieel.
  • Ongevallen door onjuist gebruik van materieel.

Richtlijnen/voorschriften

  • Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS). 

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Attractie- en speeltoestellen en zandbakken

Dieren

Bij evenementen zoals honden- en kattenshows, maar ook op bijvoorbeeld plattelandsdagen of jaarmarkten kunnen grote aantallen dieren op het evenemententerrein aanwezig zijn. Besteed vanuit het oogpunt van hygiëne daaraan extra aandacht.

Te vermijden risico’s

  • Besmettelijke ziekten overgebracht door contact met dieren.
  • Vervuiling van de evenementenlocatie.

Richtlijnen/voorschriften

  • Vergunningvoorschriften gemeente.
  • Richtlijnen Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid.
  • Richtlijnen RIVM, onder meer over zoönose.

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Dieren

Drinkwater

(Drink)water is onmisbaar, bij elk evenement. Om de dorst te lessen, handen te wassen, eten te koken en wat al niet meer. Als organisator wilt u zorgen voor voldoende tappunten met schoon en veilig water.

Te vermijden risico’s

Besmetting met ziekteverwekkende bacteriën, zoals E. coli en Legionella. 

Richtlijnen/voorschriften

  • Drinkwaterwet.
  • Drinkwaterbesluit:
    - Drinkwaterregeling
    - Regeling materialen en chemicaliën drinkwater en warmtapwatervoorziening.
  • Normbladen NEN 1006 (leiding- waterinstallaties) en NEN 3011 (veiligheidskleuren en -tekens).
  • Waterwerkbladen van de samenwerkende drinkwaterbedrijven: Werkblad 1.4 H.
  • ISSO Publicatie 55.1: Handleiding Legionellapreventie.  

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Drinkwater

EHBO-posten

Geen evenement zonder een eerstehulppost, bemand door goed getrainde en gediplomeerde EHBO’ers. Als organisator maakt u een inschatting van risico’s tijdens uw evenement. Daarop stemt u samen met een EHBO organisatie de EHBO inzet en voorzieningen af.

Te vermijden risico’s

  • Schade aan gezondheid en welzijn van bezoekers/deelnemers.
  • Infectieziekten, zoals bloedoverdraagbare aandoeningen (hepatitis B).  

Richtlijnen/voorschriften

  • Vergunningvoorschriften gemeente.
  • Richtlijn Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid.
  • Handreiking geneeskundige advisering publieksevenementen.
  • Wet publieke gezondheid.Wet veiligheidsregio’s. 

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina EHBO hygiëne en gezondheid

en/of de informatiepagina EHBO veiligheid en voorzieningen

Eten en drinken

Een essentieel onderdeel van elk evenement: eten en drinken. Als organisator zorgt u er natuurlijk voor dat uw bezoekers/deelnemers niets tekort komen. Maar ook dat de catering en alles eromheen hygiënisch verloopt. Dus volgens de regels van de voedselveiligheid.

Te vermijden risico’s

  • Maag/darminfecties door bacteriën, virussen, schimmels en parasieten (voedselvergiftiging).  

Richtlijnen/voorschriften

  • Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen.
  • Warenwetbesluit Hygiëne van levensmiddelen.Europese verordening inzake voedselveiligheidssysteem HACCP (EG 852/2004 en EG 853/2004).
  • Hygiënerichtlijn voor Evenementen van het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid.

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Eten en drinken

Gehoorschade
Muziek is lekker, maar (te) harde muziek kan blijvende gehoorschade geven, zelfs al na 4 minuten op 100 decibel. Lees onze informatiepagina Gehoorschade bij evenementen.
Hulpdiensten
Als het misgaat, vertrouwen we allemaal op 112. Maar hulpdiensten kunnen niet vliegen, behalve de traumahelikopter. Zorg dat hulpdiensten altijd toegang hebben tot het terrein of de locatie. Zorg dat zij ook weten waar ze heen moeten.
Insecten en teken

In een natuurlijke omgeving kunnen insecten en teken voorkomen. Van een tekenbeet kunnen mensen ziek worden. Geef informatie over het voorkomen van en wat te doen na een tekenbeet wanneer uw evenement plaatsvindt in een omgeving met een verhoogd risico op teken.

Te vermijden risico’s

  • Overlast of gezondheidsklachten door insecten
  • Besmetting ziekte van Lyme 

Richtlijnen/voorschriften

  • Informatiefolder Teken
  • Informatiefolder Eikenprocessierups 

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Insecten en Teken.

Kinderopvang
Kinderopvang in een knutselhok of ballenbak geeft ouders meer ruimte om te genieten van het evenement. Zorg wel voor goed toezicht en goede hygiëne. Maak speelgoed- en speeltoestellen tussentijds regelmatig schoon, laat kinderen hun handen wassen.
Mensen die minder zelfredzaam zijn
De aanwezigheid van kinderen, ouderen of mensen met een handicap brengt extra risico met zich mee. Bedenk welke extra hulp deze groepen nodig hebben, bijvoorbeeld bij een evacuatie. Denk ook aan anderstaligen. Hoe gaan zij uw instructies volgen?
Omgevingsfactoren
Omgevingsfactoren zoals de nabijheid van water of een bedrijf waar met gevaarlijke stoffen wordt gewerkt, vormen een extra risico bij evenementen. Maak u een voorstelling van wat er kan gebeuren, overleg met betrokken partijen, maak samen een plan. Houd ook rekening met omwonenden.
Ongevallen
Hoe meer mensen bij elkaar, hoe groter de kans op ongelukken. Ook bij het leveren van sportieve prestaties bestaat de kans op een ongeval. Denk aan schaafwonden of botbreuken, maar ook aan oververhitting en bovenmatig alcohol- en drugsgebruik. Ook de (schrik)reactie van de massa of een knelpunt als een versmalling van de doorgang kan ongevallen veroorzaken. Denk aan verdrukking of vertrapping. Maak met relevante partijen een plan voor diverse scenario’s. Richt één of meerdere EHBO-posten in volgens de richtlijnen. Zorg dat het terrein toegankelijk is voor hulpdiensten, enzovoort.
Risicovolle weersomstandigheden
Droogte, hitte, storm of regen: risicovolle weersomstandigheden kunnen in elk seizoen plotseling opkomen en kunnen het evenement en ons welzijn flink verstoren. Denk aan een zonnesteek, oververhitting, onderkoeling of blikseminslag. Lees over maatregelen onze informatiepagina Risicovolle weersomstandigheden op evenementen.
Sanitaire voorzieningen

Bezoekers verwachten hygiënische, verzorgde toiletten. Voldoende en voorzien van handenwasgelegenheid. Dat is zelfs medebepalend voor de uiteindelijke waardering van het evenement. Alle reden dus om als organisator het sanitair de aandacht te geven die het verdient.

Te vermijden risico’s

  • Besmetting met ziekteverwekkers, zoals de E. coli bacterie.
  • Vervuiling van het evenemententerrein door wild plassen.

Richtlijnen/voorschriften

  • Vergunningvoorschriften gemeente.
  • Hygiënerichtlijn voor Publieksevenementen van het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid.
  • ISSO 55.1 Handleiding legionellapreventie in leidingwater 

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Sanitaire voorzieningen

Tatoeëren, piercen en/of permanente make-up

Op sommige evenementen wordt de mogelijkheid geboden tot het zetten van een tatoeage of piercing. De organisator moet voor aanwezigheid van deze activiteiten een ontheffing van de vergunningplicht aanvragen bij de GGD. Een ontheffing van de vergunningplicht is kosteloos. Hier vindt u een aanvraagformulier voor de ontheffing.

Te vermijden risico’s

  • Infecties of allergische reacties door gebrekkige kennis en hygiëne.
  • Overdracht van infectieziekten zoals hepatitis B en C.  

Richtlijnen/voorschriften

  • Richtlijnen Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid. 

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Tatoeëren, piercen en permanente make up.

Tijdelijke voorziening voor overnachting

Voor meerdaagse evenementen kunnen tijdelijke overnachtingsplekken worden aangeboden zoals kampeerterreinen of slaapzalen. Hygiëne van bijvoorbeeld de tijdelijke watervoorzieningen is hierbij erg belangrijk.

Te vermijden risico’s

  • Besmetting met ziekteverwekkende bacteriën, zoals bijvoorbeeld E. coli, Campylobacter en Legionella. 

Richtlijnen/voorschriften

  • Verschillende van het RIVM over besmetting door dieren(mest).
  • Verschillende van het LCHV over oa hygiëne bij kampeergelegenheden en evenementen. 

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Tijdelijke voorzieningen voor overnachting.

Veiligheidsplan
Wat gebeurt er als mensen massaal onwel worden of als er brand uitbreekt? Maak u een voorstelling van dergelijke scenario’s en zorg voor een plan. Hoe kunt u de risico’s beperken, signaleren als iets mis gaat en maatregelen nemen? Zorg dat uw crew, de hulpdiensten en bezoekers weten wat ze moeten doen.
Zwemwater en mudraces

Sommige evenementen vinden plaats aan het water, aan een meer of plas bijvoorbeeld. Bij evenementen voor kinderen kunnen speelbaden aanwezig zijn. Mudruns zijn sportieve evenementen die per definitie gebruik maken van het natuurwater in het gebied. Daar zitten (hygiëne)risico’s aan vast, die aandacht vragen van u als organisator.

Te vermijden risico’s

  • Huidirritatie, maag/darmklachten en ernstige infectieziekten (bijvoorbeeld Ziekte van Weil) als gevolg van water of modder besmet met ziektekiemen.
  • Ongevallen bij het zwemmen/spelen in en rond het water.

Richtlijnen/voorschriften

  • Vergunningvoorschriften gemeente.
  • Richtlijnen GHOR/GGD.
  • Europese  Zwemwaterrichtlijn.
  • Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (NVWA).  

Zie ook: Gecontroleerde zwemlocaties www.zwemwater.nl  

Hoe pakt u het aan?

Lees onze informatiepagina Zwemwater en mudraces.