Veelgestelde vragen Gezondheidsmonitor Jeugd

De Gezondheidsmonitor Jeugd is een grootschalig onderzoek met als doel inzicht te krijgen in de gezondheidssituatie van jongeren. Het is een landelijk onderzoek, waarbij we alle scholen voor voortgezet onderwijs vragen om mee te doen. Het onderzoek wordt normaal gesproken elke vier jaar uitgevoerd. De laatste meting was in 2023. Het Trimbos instituut voert elke vier jaar tegelijkertijd met 
de GGD-onderzoek uit op scholen. Om ervoor te zorgen dat beide onderzoeken onafhankelijk van elkaar uitgevoerd kunnen worden is uitvoering van de Gezondheidsmonitor Jeugd 1 jaar vervroegd naar 2026.  
We vragen jullie medewerking voor de afname van een vragenlijst bij alle leerlingen uit klas 2 en klas 4 op jullie school. De jongeren vullen tijdens een lesuur een online vragenlijst in. Een docent begeleidt de afname van het onderzoek. De afname vindt plaats in het najaar 2026 in september, oktober of november. De school kiest zelf een geschikt moment in deze periode. Na afloop ontvangt jullie school een op maat gemaakt schoolprofiel met hierin de belangrijkste uitkomsten en -indien beschikbaar- trends (maart-mei 2027). 

Alle gemeenten in Nederland hebben de wettelijke taak de gezondheidstoestand van de jeugd te monitoren (periodiek verzamelen van gegevens). Deze taak wordt door de GGD uitgevoerd. Door middel van de Gezondheidsmonitor Jeugd krijgen we inzicht in hoe jongeren hun gezondheid ervaren en beoordelen. Het geeft inzicht in belangrijke onderwerpen zoals geluk, eenzaamheid, stress en 
vertrouwen en in leefstijlthema’s als bewegen en alcoholgebruik. De Gezondheidsmonitor Jeugd is in de afgelopen jaren meerdere keren uitgevoerd, waardoor het mogelijk is om te kijken naar ontwikkelingen over de tijd. Met de resultaten van het onderzoek wordt landelijk en lokaal beleid ontwikkeld om de gezondheid en leefstijl van jongeren te bevorderen.

Veel onderwerpen uit eerdere jaren komen terug in de vragenlijst van 2026, zoals ervaren gezondheid, stress, pesten en middelengebruik. Deze onderwerpen kunnen we vergelijken over de tijd. De definitieve vragenlijst zal in juni gereed zijn. De docenten krijgen de vragenlijst vooraf ter inzage zodat ze weten welke onderwerpen aan bod komen. 

Nee, deelname van jullie school aan het onderzoek is niet verplicht, maar wordt zeer op prijs gesteld. Voor de betrouwbaarheid van het onderzoek is het belangrijk dat zo veel mogelijk jongeren (en dus scholen) meedoen aan het onderzoek. Hoe meer scholen meedoen, hoe beter het beeld is dat de GGD, de gemeenten en de overheid krijgen van de jeugd. Het klassikaal invullen van een vragenlijst stimuleert het invullen en verhoogt de respons. Samen hebben we een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid om de gezondheid van jongeren te ondersteunen. 

Alle scholen worden gevraagd mee te doen. Om betrouwbare informatie te verzamelen over de gezondheid van de jeugd is het belangrijk dat zoveel mogelijk jongeren (en dus scholen) meedoen. Wanneer (vrijwel) alle scholen meedoen kunnen we ook cijfers op gemeenteniveau analyseren. Deze gemeentelijke cijfers zijn belangrijk, omdat voor veel onderwerpen geldt dat deze niet alleen door de school opgelost kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van drugs dat zich meestal buiten de schoolpoorten afspeelt. Alleen als (vrijwel) alle scholen meedoen, kunnen we ook cijfers voor al onze gemeenten rapporteren. Dit geldt zeker voor de kleine gemeenten met maar één middelbare school. Hoe meer scholen meedoen, des te beter het beeld is dat lokale en landelijke bestuurders krijgen van de jeugd.  

Mail naar gmjeugd@ggdkennemerland.nl om te vragen of jullie de vorige keer ook hebben meegedaan. 
 

De laatste Gezondheidsmonitor Jeugd vond plaats in 2023, tegelijkertijd met een onderzoek van het Trimbos Instituut. Om ervoor te zorgen dat beide onderzoeken onafhankelijk van elkaar uitgevoerd kunnen worden is uitvoering van de Gezondheidsmonitor Jeugd met één jaar vervroegd naar 2026.

Alle leerlingen uit klas 2 en klas 4 op jullie school worden gevraagd mee te doen aan dit onderzoek. In het gehele land vindt de afname van het onderzoek plaats in de periode september tot en met november van het schooljaar 2026-2027. Als school kunnen jullie de afname binnen deze periode zelf inplannen, één lesuur per klas. Vooraf worden leerlingen en ouders middels een (digitale) brief geïnformeerd; deze brief kan door school worden verspreid via het gebruikelijke kanaal waarmee school ouders en leerlingen informeert. 
Tijdens het lesuur waarin de afname plaatsvindt vullen de leerlingen uit klas 2 en 4 een online vragenlijst in. De vragenlijst kan worden ingevuld op een laptop, computer, tablet of smartphone. Leerlingen loggen niet in met een code, maar gaan met een link direct naar de vragenlijst; deze link is specifiek voor jullie school en krijgen jullie voor de start van het onderzoek van de GGD. De antwoorden van de leerlingen worden strikt vertrouwelijk behandeld en verwerkt. Leerlingen worden niet gevraagd naar hun naam of andere persoonsgegevens. 

• Voorafgaand aan het onderzoek ouders en leerlingen per (digitale) brief informeren. Deze brief met informatie ontvangen jullie van ons na de zomervakantie, en kunnen jullie vervolgens delen met leerlingen en hun ouders op de gebruikelijke wijze waarmee school ouders en leerlingen informeert. 
• Eén lesuur per klas (voor alle klassen 2 en 4) in te roosteren (bijvoorbeeld tijdens het mentoruur) in de periode tussen medio september en eind november. Tijdens dit lesuur dienen alle leerlingen de beschikking over een laptop, computer, tablet of smartphone met internet te hebben. 
• Dat er een docent bij de afname in de klas aanwezig is en leerlingen een korte instructie geeft. De docent ontvangt hiervoor vooraf duidelijke instructies.

Dat begrijpen we, er komt veel op scholen af en er lopen meerdere onderzoeken. Dit onderzoek kan jullie school echter ook helpen. Enkele argumenten voor deelname zijn: 
• Jullie willen zelf misschien ook meer inzicht krijgen in de gezondheid van jullie leerlingen? De resultaten kunnen gebruikt worden voor het school(gezondheids)beleid. Dit onderzoek geeft een beeld van de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van leerlingen uit klas 2 en klas 4 op jullie school. Het wordt elke keer op eenzelfde wijze afgenomen met deels dezelfde vragen zodat er gekeken kan worden naar ontwikkelingen/trends in de tijd. 
• Jullie ontvangen van ons een schoolprofiel, dat we persoonlijk kunnen komen toelichten op jullie school. Het schoolprofiel maakt duidelijk hoe het met de leerlingen in klas 2 en klas 4 op jullie school gaat.  
• De GGD gaat met de resultaten op gemeentelijk niveau in gesprek met gemeenten. Als jullie school bijvoorbeeld knelpunten ervaart, is dit een goede manier om met gemeenten in gesprek te gaan. 

De GGD doet er alles aan om deelname voor scholen zo gemakkelijk mogelijk te maken en probeert om dit elke keer weer te verbeteren. Alle informatie voor school, ouders en leerlingen is digitaal; jullie school krijgt een link waarmee leerlingen direct de vragenlijst kunnen invullen. Meedoen aan het onderzoek hoeft geen grote inbreuk te zijn op het lesrooster. Het invullen van de vragenlijst is mogelijk binnen één (mentor)lesuur. De docent ontvangt vooraf duidelijke instructies over het onderzoek. 

Het onderzoek start pas na de zomervakantie. Misschien is het mogelijk om nu alvast afspraken te maken over de computerlokalen? Het is ook mogelijk de vragenlijst in te laten vullen op een tablet, laptop of smartphone.

De vragenlijst kan door een gemiddelde leerling binnen één lesuur worden ingevuld. Het is bekend dat leerlingen van het vmbo langer over de vragenlijst doen dan leerlingen van havo of vwo. Bij de doorontwikkeling proberen we de vragen verder te versimpelen zodat het invullen gemakkelijker wordt voor alle leerlingen. Hier betrekken we ook jongeren bij. 

Het is mogelijk de vragenlijst in te vullen via de smartphone, maar de vragen zijn beter leesbaar op het scherm van een computer, laptop of tablet. 

Nee, dit is niet mogelijk. We hanteren met alle GGD’en dezelfde werkwijze, waarbij bewust is gekozen voor de afname van een vragenlijst op scholen voor voortgezet onderwijs. Het is bekend dat meer jongeren de vragenlijst invullen als dit gezamenlijk op school wordt gedaan in de klas dan wanneer ze dat thuis moeten doen. Het geeft dus een betere respons. Ook voorkómen we zo dat ouders "meekijken" bij het invullen. We willen dat jongeren 100% eerlijk kunnen zijn, ook over gevoelige onderwerpen zoals alcohol, roken en drugs. 

Na afloop ontvangt u van ons een schoolprofiel, dat we ook persoonlijk komen toelichten op jullie school. We streven ernaar dit gereed te hebben begin/medio 2027. De resultaten gaan over bijvoorbeeld mentale gezondheid, eenzaamheid, stress en lichaamsbeweging. Jullie kunnen de resultaten gebruiken als input voor jullie schoolgezondheidsbeleid. Als jullie school al eerder heeft meegedaan, is het mogelijk trends binnen uw school te signaleren.  

Andere argumenten: 
• De GGD gaat met de resultaten op gemeentelijk niveau in gesprek met gemeenten. Als julie school ergens knelpunten ervaart, is dit een goede manier om met gemeenten hierover in gesprek te gaan.  
• Ook regionaal en landelijk levert het onderzoek data op, het biedt dus handvatten voor lokaal en nationaal gezondheidsbeleid. Met als doel gezondheidswinst voor jongeren. 

Het invullen van de vragenlijst kan jongeren zelf aan het denken zetten over een gezonde leefstijl. Leerlingen die meer willen weten, of vragen hebben, worden aan het eind van de vragenlijst doorverwezen naar contactgegevens en websites met goede en betrouwbare informatie.  
De monitor wordt uitgevoerd om scholen en gemeenten inzicht te geven in hoe het gaat met jongeren, om gezondheidsbeleid te kunnen ontwikkelen. Met als uiteindelijk doel gezondheidswinst voor jongeren. 

GGD’en en het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) verwerken en analyseren de verzamelde gegevens. Als school ontvangen jullie een schoolprofiel. Hierin verwerken wij de gemiddelde resultaten op groepsniveau (bijvoorbeeld klas en/of onderwijsniveau), mits er voldoende leerlingen van jullie school hebben meegedaan. Als jullie school op grond van de rapportage advies nodig heeft dan kan de GGD hierbij ondersteunen. De landelijke overheid en gemeenten gebruiken de resultaten voor de ontwikkeling en bijsturing van hun beleid om de gezondheid van jongeren te verbeteren.

Het klopt dat beide onderzoeken op elkaar lijken. Het JGZ-onderzoek 'Gezond Leven - Check het even!’ richt zich echter nadrukkelijk op de individuele leerling. Jongeren krijgen op basis van hun antwoorden (indien nodig of als zij dit willen) een gesprek met een Jeugdverpleegkundige. Dit onderzoek is niet anoniem. Dit is heel belangrijk voor gezondheidsbevordering op individueel niveau.  
 
De Gezondheidsmonitor Jeugd kijkt juist naar de gezondheid op groepsniveau. Leerlingen hoeven hun naam nergens in te vullen (anoniem) en hierdoor antwoorden jongeren vaak eerlijker op gevoelige onderwerpen, zoals alcohol en drugs. Alle vragen zijn getest op de doelgroep en deels gevalideerd. 

Het onderzoek wordt landelijk op dezelfde manier en in dezelfde periode uitgevoerd. Dat houdt in dat het mogelijk is uitkomsten te vergelijken met regionale of landelijke uitkomsten en met cijfers van voorgaande jaren. Hierdoor biedt de monitor betere mogelijkheden voor collectieve preventie. Zowel de Gezondheidsmonitor als het JGZ onderzoek zijn wettelijke taken van de GGD. 

Zie de informatie onder het kopje 'Verschillen tussen Gezondheidsmonitor Jeugd en JGZ-vragenlijst ' voor meer informatie. Hierin wordt dieper ingegaan op verschillen tussen het JGZ
onderzoek en de Gezondheidsmonitor Jeugd.  

Bij het onderzoek is de privacy van leerlingen gewaarborgd. Leerlingen hoeven niet in te loggen maar vullen de vragenlijst in via een algemene link. Deze link is wel uniek voor elke school; op die manier weten we op welke school de vragenlijst is ingevuld en kunnen we resultaten op schoolniveau rapporteren. In de vragenlijst zelf vragen we niet naar naam, geboortedatum, adres of BSN-nummer. 
We vragen wel de postcode, omdat we de gegevens ook op gemeente- en wijkniveau willen analyseren. We kijken daarbij heel zorgvuldig of de resultaten die openbaar gepubliceerd worden niet herleidbaar zijn tot individuen of een school. Het schoolprofiel dat jullie van ons ontvangt zetten wij niet op onze website en zullen wij ook niet aan derden doorsturen. De school is eigenaar van het 
schoolprofiel en bepaalt zelf of andere organisaties het profiel mogen inzien. 

Het onderzoek wordt uitgevoerd conform de AVG wet- en regelgeving. In dit onderzoek wordt door alle betrokken partijen gezorgd dat er voldoende beveiligingsmaatregelen worden genomen om gegevens te beveiligen tegen verlies en tegen enige vorm van onrechtmatige verwerking, bijvoorbeeld door het gebruik van een beveiligde website waar de jongeren hun vragenlijst invullen.

Ja, de GGD stelt een mail op voor ouders en leerlingen met daarin alle informatie over het onderzoek. Deze mail kan de school aan het begin van het nieuwe schooljaar versturen naar ouders en leerlingen. Jullie hoeven dus geen e-mailadressen aan de GGD aan te leveren. Dat mag ook niet volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) (privacywetgeving). 

Nee, deelname aan het onderzoek is altijd geheel vrijwillig. Alle ouders én de leerlingen zelf worden vooraf geïnformeerd over het onderzoek. De GGD stelt daarvoor een mail op en de school verstuurt deze mails aan het begin van het nieuwe schooljaar. Ouders kunnen aangeven dat zij niet willen dat hun kind meedoet en ook jongeren zelf mogen dit (ter plekke) aangeven. Leerlingen mogen ook op ieder moment stoppen met invullen. De school zorgt ervoor dat leerlingen die niet meedoen een vervangende activiteit aangeboden krijgen, bijvoorbeeld huiswerk maken.  

De JGZ neemt op school inderdaad ook een digitale vragenlijst af als voorbereiding op het individuele contactmoment met de leerlingen. Sinds dit jaar gebeurt dit standaard in klas 1. Vanaf komend schooljaar wordt dit uitgebreid met klas 3. Op sommige scholen wordt de digitale vragenlijst nog afgenomen in klas 2 en 4. Dit onderzoek, ‘Gezond Leven – Check het even’, heeft een ander doel, 
namelijk individuele zorg en is niet anoniem. Leerlingen die hulp nodig hebben of behoefte hebben aan een gesprek kunnen bij (collega’s van) de Jeugdgezondheidszorg terecht. Dit instrument is minder geschikt voor monitoring en collectieve preventie. 

De landelijk geharmoniseerde Gezondheidsmonitor Jeugd wordt, in opdracht van het ministerie van VWS, uitgevoerd door alle 25 GGD’en onder leerlingen van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs. Het is een grootschalig onderzoek dat landelijk zoveel mogelijk op dezelfde wijze en in dezelfde periode wordt uitgevoerd. De Gezondheidsmonitor Jeugd wordt ‘anoniem’ (zonder naam en adres) ingevuld en biedt informatie op groepsniveau. Wanneer uw school eerder heeft meegedaan aan de Gezondheidsmonitor Jeugd is het mogelijk om trends en ontwikkelingen in de gezondheid, leefstijl en welzijn van leerlingen te signaleren in de tijd. Het voordeel van gelijktijdige afname van de Gezondheidsmonitor Jeugd in het hele land is dat de school- en regioresultaten kunnen worden vergeleken met landelijke resultaten.  

Integratie van beide vragenlijsten tot één vragenlijst is niet mogelijk, omdat de JGZ-vragenlijst niet anoniem kan worden afgenomen én omdat de vraagstellingen in de JGZ-vragenlijsten een ander doel beogen dan monitoring en daarmee niet vergelijkbaar zijn. 

Zie de informatie onder het kopje 'Verschillen tussen gezondheidsmonitor Jeugd en JGZ-vragenlijst' waar de verschillen tussen de Gezondheidsmonitor Jeugd en de JGZ vragenlijst zijn weergegeven. 

Om de belasting voor scholen zo klein mogelijk te houden én om de contactmomenten van de JGZ zoveel mogelijk volgens planning te laten verlopen, wordt binnen de GGD intensief samengewerkt en afgestemd tussen de onderzoekers en de medewerkers van JGZ. De Gezondheidsmonitor Jeugd wordt daarom in overleg met scholen zoveel mogelijk vóór de herfstvakantie 2026 afgenomen, JGZ start zoveel mogelijk daarna met 'Gezond Leven – Check het even’.  

Gezondheidsmonitor Jeugd
Wet publieke gezondheid (WPG) artikel 2 lid 2a en b. In dit artikel staat dat de gemeente zorg draagt voor het verwerven van inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking en dat elke vier jaar, voorafgaand aan de opstelling van de nota gemeentelijke gezondheidsbeleid, op landelijk gelijkvormige wijze gegevens hierover verzameld moeten worden. Om hieraan te voldoen voert de GGD 1 x per 4 jaar de GM Jeugd uit. 
 

JGZ vragenlijst
Wet publieke gezondheid (WPG) artikel 5 sub a en d. In dit artikel staat dat de JGZ verplicht is om op systematische wijze de gezondheidstoestand van jongeren te volgen en ontwikkelingen te signaleren. Ook het geven van voorlichtingen, advies, instructie en begeleiding behoort tot de wettelijke verplichting. Om hieraan te voldoen gebruikt de JGZ o.a. vragenlijsten.
 

Gezondheidsmonitor Jeugd
Collectief 
Het doel van de GM jeugd is gemeenten, scholen, GGD en ketenpartners vergelijkbare informatie over de gezondheid, welbevinden, 
leefstijl en vrijetijdsbesteding van de jeugd op groepsniveau te bieden en hiermee een onderbouwing van hun gezondheids- en jeugdbeleid. Daarnaast draagt de GM jeugd bij aan landelijk inzicht in de gezondheidssituatie van de jeugd. 
 

JGZ vragenlijst
Individueel 
Het doel van de JGZ-vragenlijst is jongeren te laten nadenken over hun gezondheid en leefstijl, hun problemen tijdig te signaleren en hen door advies, voorlichting of verwijzing te helpen deze op te lossen. Het onderzoek stimuleert jongeren tot nadenken over zichzelf, geeft de mogelijkheid vragen te stellen over voor hen relevante gezondheidsthema's en biedt betrouwbare digitale gezondheidsinformatie. 

Gezondheidsmonitor Jeugd
De GM Jeugd bestaat uit: 

• Een basisvragenlijst bestaande uit landelijk gestandaardiseerde vraagstellingen over gezondheid, welbevinden, leefstijl en vrije tijd 
  die alle GGD’en op dezelfde manier afnemen;
• Aanvullende vraagstellingen over onderwerpen die gemeenten relevant vinden. 
   

JGZ vragenlijst
De JGZ-vragenlijst biedt: 

• Vraagstellingen gericht op vroegtijdig signaleren van mogelijke gezondheidsproblemen. Ook vraagstellingen waarbij contact met een JGZ professional wenselijk is, zoals psychische problemen. De mogelijkheid om vragen te stellen over verschillende gezondheidsthema’s aan de jeugdverpleegkundige en/of hier digitale informatie over te ontvangen. 

Gezondheidsmonitor Jeugd 
Anoniem uitgevoerd
 

JGZ vragenlijst 
Niet anoniem uitgevoerd
De jeugdverpleegkundige heeft toegang tot een samenvatting met de antwoorden van de leerling. Zij heeft vervolgens een gesprek met de leerling op basis van zijn/haar antwoorden en vragen. Zij noteert bijzonderheden in het Digitaal Dossier. 

Gezondheidsmonitor Jeugd 
Klas 2 alle niveaus, klas 4 alle niveaus 
 

JGZ vragenlijst 
Klas 1 en 3 
Enkele scholen nog klas 2 en 4

Gezondheidsmonitor Jeugd 
1 x per 4 jaar, om het onderzoek van het Trimbos instituut en de GM Jeugd onafhankelijk van elkaar uit te voeren wordt éénmalig een periode van 3 jaar gehanteerd tussen beide gezondheidsmonitors 
 

JGZ vragenlijst 
Elk schooljaar 

Gezondheidsmonitor Jeugd 
Schoolprofiel  
Vergelijking met eerdere monitor(s) en met vergelijkbare scholen. Een adviesgesprek met een adviseur Gezondheidsbevordering en de jeugdverpleegkundige. 
 

JGZ vragenlijst 
Groepssamenvatting school  
Over afgelopen schooljaar. De jeugdverpleegkundige koppelt, samen met de gezondheidsmakelaar van uw school, de bevindingen terug aan school. 

Gezondheidsmonitor Jeugd 
Vergelijking met de gemeente, de regio en Nederland 
De GM Jeugd is gericht op het landelijk op gelijkvormige wijze verzamelen van gegevens over de gezondheidssituatie. De monitor levert 
voor gemeenten representatieve informatie over de gezondheid, welbevinden, leefstijl en vrije tijd van jongeren uit de eigen gemeente, 
trends, een vergelijking met de resultaten in de hele GGD-regio en Nederland
 

JGZ vragenlijst 
Vergelijking binnen de GGD regio 
De verschillende JGZ-organisaties in Nederland gebruiken verschillende, niet vergelijkbare vragenlijsten. Elke GGD bepaalt zelf of zij informatie op gemeenteniveau genereren.