Column van Ciska

14 januari 2026

De invloed van onze leefomgeving op gezondheid krijgt steeds meer aandacht. Dat merken we ook bij de GGD Kennemerland, en dat juichen we toe. Een brede blik op gezondheid vraagt om een brede blik op de samenleving.  Eerder besprak ik de de impact van geitenhouderijen en industrie. Nu belicht ik een ander belangrijk thema: bestrijdingsmiddelen.

We weten dat bestrijdingsmiddelen niet goed zijn voor onze gezondheid. Maar hoe groot is die schade? En wat doen ze op de lange termijn met ons lichaam? Daar wordt volop onderzoek naar gedaan. 

Begin december meldde het RIVM dat het gebruik van anti-schimmelmiddelen in de landbouw ertoe leidt dat belangrijke medicatie bij mensen niet meer werkt. Oftewel: onze antibiotica werkt steeds minder goed. Een zorgwekkende ontwikkeling die we al enige tijd waarnemen.

Herbeoordeling van bestrijdingsmiddelen blijft belangrijk

Recent sloegen artsen opnieuw alarm. Hun zorg? Onze gezondheid komt verder onder druk door een versoepeling in de beoordeling van bestrijdingsmiddelen. De Europese Commissie wil de verplichte periodieke herbeoordeling van deze middelen schrappen om onnodige regeldruk te verminderen. Maar juist die herbeoordeling zorgt ervoor dat nieuwe wetenschappelijke inzichten – bijvoorbeeld over schadelijke effecten op gezondheid en milieu – worden meegenomen. Zonder herbeoordeling, kunnen middelen op de markt blijven die belangrijk zijn voor de economie, terwijl we wéten dat ze wel schadelijk zijn voor de gezondheid.  

Gebruik zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen

Een herbeoordeling is geen overbodige luxe, maar een voorwaarde voor veilige bestrijdingsmiddelen. Onderzoeken laten zien dat er mogelijk verbanden zijn tussen bestrijdingsmiddelen en ziekten zoals dementie, Parkinson, kanker en problemen met vruchtbaarheid. Deze verbanden zijn nog niet allemaal bewezen. Toch vinden wij als GGD dat het beter is om voorzichtig te zijn. Daarom adviseren we: gebruik zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen, doe meer onderzoek naar de risico’s voor gezondheid en maak de regels voor toelating strenger.

Gezondheid beschermen

Daarmee kiezen we voor beleid en regelgeving die de gezondheid van mensen beschermt en nieuwe wetenschappelijke inzichten serieus neemt. Volksgezondheid is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor een gezonde samenleving.