Seksuele gezondheid al 20 jaar zichtbaar én bespreekbaar op Bevrijdingspop

Afgelopen 5 mei was afdeling Seksuele Gezondheid van GGD Kennemerland te vinden op Bevrijdingspop Haarlem. Al sinds 2005 is dit een vaste en waardevolle plek om in gesprek te gaan met festivalgangers over seksualiteit, grenzen, anticonceptie en meer. Ook dit jaar was het weer een drukbezocht en geslaagd evenement! Met bijna 300 gesprekken kijken we terug op een dag waarin bewustwording en persoonlijk contact centraal stonden. In dit verslag, geschreven door de collega’s zelf, lees je uit eerste hand waarom onze vertegenwoordiging van de GGD op dit festival nog altijd hard nodig én effectief is.

Een drukke, waardevolle dag

Wij stonden, vanuit de afdeling Seksuele Gezondheid, met onze kraam op Bevrijdingspop. Al zeker vanaf 2005 horen wij erbij! Wat was het weer een groot feest en wat was het dit jaar druk! Vaak krijgen we terug van mensen: “Wat goed dat jullie er zijn.” En dat ervaren wij ook, want druk was het zeker. We hebben bijna 300 personen gesproken — het grootste deel uit onze regio, maar ook een aantal van buiten de regio. De grootste groep die we hebben gesproken, waren jongeren.

Bewustzijn vergroten: onze missie

Onze missie om hier aan deel te nemen: bewustzijn vergroten over seksuele gezondheid, en informatie geven over wie wij zijn en waar onze afdeling voor staat. We merken dat jongeren (onze jongeren doelgroep is tot 25 jaar) lang niet altijd weten dat je bij ons gratis en anoniem terecht kan voor een soa-test. Met onze zichtbaarheid op zo'n groot festival hopen we dat ze de weg makkelijker en laagdrempelig naar ons weten te vinden. Onze andere doelgroepen, zoals MSM (mannen die seks hebben met mannen) en sekswerkers, spreken we minder op dit festival.

In gesprek met jongeren

Dit jaar hebben we gebruik gemaakt van stellingen over onderwerpen als soa’s, anticonceptie, online seks en grenzen. Met behulp van het draaien aan een rad kon je op verschillende onderwerpen uitkomen.

Bijvoorbeeld de stelling: "Kan je onvruchtbaar worden door de pil?" - een aantal dachten van wel. Of "Mag je tijdens het uitgaan iemand op de billen tikken? Ja of nee? En wat vind je daar dan van?"

Dit leidde vaak tot discussie of juist weer tot vragen voor ons.

De stellingen kiezen we heel bewust, kijkend naar wat er op dit moment speelt. We maken hierbij o.a. gebruik van het onderzoek: Seks onder je 25e. Een grootschalig onderzoek onder jongeren van 13 tot 25 jaar. Hieruit komen o.a. de volgende cijfers:

• Het aantal jongeren dat seksuele grensoverschrijding heeft meegemaakt is gestegen: ruim de helft van de meiden (54%) en 1 op de 4 jongens (23%) hebben te maken gehad met fysieke seksuele grensoverschrijding; van ongewenste aanrakingen tot allerlei vormen van seks tegen de wil.
• De groep die geen anticonceptie gebruikt, groeit: 1 op de 5 meiden die ooit vaginale seks had, gebruikt geen anticonceptie (in 2012 was dat nog 1 op de 11).
• Meer dan de helft van de meiden die geen anticonceptie gebruiken, wil geen hormonen gebruiken.
• Condoomgebruik onder jongeren neemt verder af: in 2017 gebruikte bijna driekwart van de jongeren een condoom bij de eerste keer, in 2023 is dat gedaald naar tweederde.

Een positieve insteek

Naast al deze feiten en cijfers staan wij er vooral ook om het positieve te benaderen! Bijvoorbeeld met een condoom omdoen-wedstrijd — wat voor veel lachen zorgt — en met de lolly’s én condooms die we uitdelen.

Wat dit festival zo leuk maakt, is dat niet alleen jongeren en personen uit de queer community (twee van onze doelgroepen) ons bezoeken, maar ook ouders met jonge kinderen. Ouders die openstaan om het gesprek aan te gaan met hun kinderen, of juist om tips vragen. Ook dat is een doelgroep die wij graag ondersteunen — en die we stimuleren om ons te volgen op Instagram. Ons account is er voor een breed publiek en al onze doelgroepen.

Terugblik met trots

Al met al was het een geslaagde dag. We hopen er volgend jaar weer bij te zijn om opnieuw het gesprek aan te gaan en bewustwording over seksuele gezondheid te vergroten — met openheid, toegankelijkheid en een glimlach.