Fijnstof veroorzaakt klachten
Luchtverontreiniging bestaat onder andere uit fijnstof. Fijnstof is een verzamelnaam voor zeer kleine deeltjes en kan bestaan uit verschillende soorten stoffen. Wie aan hogere concentraties fijnstof wordt blootgesteld, heeft vaker luchtwegklachten. Op lange termijn heeft iemand een grotere kans op een longziekte of hart- en vaatziekte.
Naast fijnstof hebben ook bijvoorbeeld stikstofoxiden en ozon invloed op de gezondheid. De samenstelling van de lucht verandert onder invloed van weersomstandigheden en de uitstoot van de verschillende bronnen op een dag. Op dagen van slechtere luchtkwaliteit kunnen mensen meer klachten ondervinden.
-
Wat kan ik zelf aan de luchtkwaliteit doen? Wil je weten hoe schoon de lucht op dit moment is? Kijk dan op luchtmeetnet.nl. Op dagen met slechtere lucht krijg je daar het advies om geen zware inspanning te doen. Dit is vooral belangrijk voor mensen met problemen aan hun longen of luchtwegen. Bewegen is natuurlijk wel belangrijk en goed voor je gezondheid.
Ook binnen in huis is schone lucht belangrijk. De lucht in huis kan vervuild raken door bijvoorbeeld koken, roken, huisdieren, meubels, kaarsen of een open haard. Zorg daarom altijd voor frisse lucht in huis. Zet een rooster of raam op een kier. En zet elke dag even de ramen tegenover elkaar open. Buiten is de lucht meestal schoner dan binnen.
-
Wat doet de GGD aan de luchtkwaliteit? De GGD geeft advies aan gemeenten om de lucht in de regio zo schoon mogelijk te houden. Bijvoorbeeld door minder uitstoot van verkeer, fabrieken en houtkachels. Ook helpt de GGD de gemeente bij het maken van plannen voor nieuwe woningen of scholen, zodat die niet te dicht bij drukke wegen of industrie komen.
De GGD moedigt gemeenten in Kennemerland aan om mee te doen aan het landelijke Schone Lucht Akkoord. Met het luchtmeetnet (van GGD Amsterdam) houdt de GGD in de gaten hoe schoon de lucht is. Deze informatie gebruiken GGD’en om goed advies te geven.
Stof in de directe omgeving van Tata Steel
Vooral in de directe omgeving van het Tata Steel terrein is sprake van zichtbaar stof, bijvoorbeeld op tuinmeubels en speeltoestellen. Dit stof bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder lood, polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) en verbrandingsresten. Voor grofstof geldt dat het dichter bij de bron neerdaalt. Simpelweg omdat het zwaarder is dan fijnstof en zich minder ver door de lucht verplaatst.
Inademen van grofstof heeft minder effect op de gezondheid. Het blijft in de regel hangen in de bovenste luchtwegen. Vanaf daar wordt het met slijm opgehoest of uitgesnoten. Door inslikken van dit slijm kunnen wel deeltjes in het maag-darmkanaal komen. Dit gaat echter niet om grote hoeveelheden, wat de kans op gezondheidseffecten klein maakt.
titel
Met name jonge kinderen kunnen wat grotere hoeveelheden stof binnenkrijgen, omdat zij vaker dan volwassenen hun handen in hun mond steken. Dit gebeurt bijvoorbeeld na het aanraken van vervuilde speeltoestellen, na spelen in losse aarde of in een zandbak waar stof is neergedaald.
Zichtbaar stof heeft daarnaast voor veel mensen invloed op hun welbevinden. Omdat het stof zichtbaar is, worden mensen zich bewust van de industrie in de buurt en van de luchtvervuiling. Dit kan het welbevinden aantasten en zorgen aanwakkeren. Dit is een niet te negeren gezondheidseffect.
Veel last van stank
Geurhinder (ook wel stankoverlast) door bedrijven en industrie komt in de IJmond vaker voor dan in de rest van Kennemerland. In gebieden rondom het Tata Steel terrein wordt de meeste geurhinder ervaren. Bekende geuren zijn van de kooksfabriek, een zwavel (rotte eieren) geur, chemische geuren en metaalachtige geuren. Het is lastig in beeld te brengen welke stof geurhinder veroorzaakt. Dat komt omdat geuren elkaar onderling kunnen beïnvloeden (versterken of maskeren), of dat mensen eenzelfde geur vaak verschillend omschrijven en er grote verschillen zijn in gevoeligheid voor geur. Zo kunnen factoren zoals leeftijd, geslacht, bepaalde ziektebeelden en medicatiegebruik van invloed zijn op de geurwaarneming.
Het ruiken van een geur betekent niet direct dat er sprake is van een effect op de gezondheid. Zwavelstoffen bijvoorbeeld worden bij een veel lagere concentratie opgemerkt dan dat er blijvend effect te verwachten is op de gezondheid. Een omgekeerd voorbeeld is fijnstof. Dat kan wel gezondheidseffecten veroorzaken, maar heeft geen geur.
Het waarnemen van hinderlijke geur op zich, heeft wel effect op de gezondheid en het welbevinden op dat moment. Sommige mensen krijgen last van misselijkheid, hoofdpijn of andere onaangename reacties. Deze klachten verdwijnen meestal als de geur niet meer wordt waargenomen. Het is bekend, dat sommige mensen met astma klachten kunnen krijgen door bepaalde geuren. Ook verwachtingen over geurbelasting in de toekomst en de houding ten opzichte van de geurbron kunnen van invloed zijn op ervaren overlast. Niet iedereen heeft evenveel last van geur. De waarneming van geuren is sterk afhankelijk van de individuele gevoeligheid voor bepaalde stoffen.
Het waarnemen van geur heeft een alarmerend effect, zeker als er al zorgen bestaan over de luchtkwaliteit en het inademen van ongewenste stoffen. Daardoor bestaat de kans dat mensen hun gedrag hierop aanpassen (ramen sluiten, niet meer naar buiten gaan) met alle bijbehorende, negatieve gevolgen.
Wat doet de GGD
-
Wat kan ik doen tegen geuroverlast? Bij overlast van geur door industrie kun je zelf niet veel doen. Hoe sterk de geur is, kan per dag verschillen. Het weer speelt hierbij ook een rol. Heb je last van geur? Doe dan de ramen en ventilatieroosters dicht. Als de geur minder is, zet ze dan weer open om frisse lucht binnen te laten. Blijf vooral naar buiten gaan, want dat is goed voor je gezondheid.
-
Wat doet de GGD tegen geuroverlast? De GGD onderzoekt geurhinder in de IJmond met behulp van de Gezondheidsmonitor. Daarnaast beantwoordt de GGD vragen van bewoners en gemeenten over geur en gezondheid.
De GGD vraagt aandacht van de gemeenten in de IJmond voor het grote aantal mensen dat last heeft van geur uit de industrie. Ze legt uit dat het belangrijk is om geurhinder te verminderen, omdat dit beter is voor de gezondheid.
Ook werkt de GGD mee aan het programma van de provincie Noord-Holland over Tata Steel. Ze geven inhoudelijk advies aan de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) bij het maken van regels over geur.
Geluid moet komende jaren afnemen
In de IJmond is sprake van ongewijzigd en ongewenst forse geluidshinder door bedrijven en industrie, met name in Wijk aan Zee. Gezien de hoge hinderpercentages, is een afname in de komende jaren noodzakelijk. Ook wordt er meer dan gemiddeld in de regio hinder ondervonden door vliegverkeer.
Kortdurende blootstelling aan geluid kan leiden tot (ernstige) hinder, verstoring van de slaap, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stressreacties. Langdurige blootstelling aan te veel geluid kan aanleiding geven tot chronische effecten zoals verhoogde bloeddruk en verhoogde niveaus van het stresshormoon cortisol, waardoor het risico op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen wordt verhoogd. Van piekgeluiden is specifiek bekend dat ze kunnen leiden tot schrikreacties en slaapverstoring.
Meer over geluid
Laagfrequent geluid is onderdeel van normaal geluid. Voor blootstelling aan alleen laagfrequent geluid is tot op heden bekend dat het samenhangt met (ernstige) hinder en mogelijk met slaapverstoring. Naar laagfrequent geluid is nog weinig onderzoek gedaan.
Voor het optreden van negatieve gezondheidseffecten zijn naast de geluidsniveaus (aantal dB) ook andere geluidkarakteristieken als type geluid (impuls, tonaal of laagfrequent geluid), piekbelasting en duur van belang. Een ander geluidskarakter kan al snel leiden tot meer hinder en slaapverstoring. Ook spelen niet-akoestische factoren zoals angst, algemene zorgen om de leefomgeving en toekomst en houding t.o.v. de industrie, een rol bij het optreden van hinder.
-
Wat kan ik doen bij geluidhinder? Je kunt niet altijd iets doen tegen geluidsoverlast. Hoeveel last je hebt, kan per dag of per moment verschillen. Soms is het op één moment rustig en later op de dag weer lawaaiig. Als je de kans hebt om een rustige plek op te zoeken, binnen of buiten, kan dat helpen om even tot rust te komen.
Heb je veel last van geluid? Meld dit bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.
-
Wat doet de GGD tegen geluidhinder? De GGD vindt het belangrijk dat mensen minder last hebben van geluid. Daarom geeft de GGD advies aan gemeenten. Ze raden aan om vooral het geluid aan te pakken dat de meeste overlast geeft, zoals 's nachts. Daarbij gebruiken we gezondheidsadviezen van de GGD.
Wij adviseren om rustige plekken te maken in huis en in de buurt. Dat helpt mensen om zich beter te voelen.
Het is belangrijk dat omwonenden mee kunnen denken over welke geluiden en bronnen de meeste overlast geven. Daarna kunnen bewoners, overheden en bedrijven samen kijken welke oplossingen mogelijk zijn. Zo werken we aan een gezondere leefomgeving.
Naast geluid is het ook belangrijk dat mensen minder last hebben van andere vormen van overlast, zoals stank en stof. Een betere leefomgeving is goed voor de gezondheid van iedereen.
Contact met team leefomgeving
-
Bel ons
-
Mail ons
