Geplaatst op: 19-04-2018 om 11:38 uur
Laatst gewijzigd op: 14-09-2021 om 15:46 uur

GGD advisering in de IJmond

De IJmond (Beverwijk, Heemskerk en Velsen) is een gebied waar de leefomgeving zwaarder dan in andere gebieden wordt belast door wegverkeer, (metaal)industrie en scheepvaart. Bewoners van deze regio ervaren meer hinder door stof, geur en geluid en er is meer bezorgdheid over de gezondheid.

Wat doet GGD Kennemerland voor jou?

Een van de taken van GGD Kennemerland is het doen van onderzoek onder inwoners in de regio Kennemerland en specifiek ook binnen de regio IJmond, naar de gezondheidssituatie van de inwoners in deze regio én naar de effecten van gezondheidsprogramma’s. Naar aanleiding van deze onderzoeken adviseren we gemeenten over mogelijke gezondheidsrisico’s en voeren we diverse gezondheidstaken uit. Zoals bijvoorbeeld het bestrijden van infectieziekten, het uitvoeren van gezondheidstaken op het gebied van jeugdgezondheidszorg, seksuele gezondheid en medische milieukunde. Dit doen we in opdracht van de gemeenten in de regio. Zo beschermen en bevorderen we de gezondheid van de inwoners.

Wat doet het Team Medische Milieukunde van GGD Kennemerland voor jou?

Het team medische milieukunde van GGD Kennemerland adviseert over gezondheid in relatie tot de leefomgeving. We beantwoorden vragen van bewoners en instellingen en adviseren gemeenten over hun beleid. We geven voorlichting, adviseren bij incidenten en kunnen bepaalde situaties verder analyseren. In 2020 werken we mee aan RIVM gezondheidsonderzoeken in de IJmond naar bijvoorbeeld stof en acute klachten; zijn we deelnemer aan verschillende overleggen zoals het Bestuurlijk Overleg Industrie en Gezondheid en adviseren we over gezondheidsaspecten in de nieuwe visie Gezondheid en luchtkwaliteit IJmond. Rondom de luchtkwaliteit in de IJmond zijn veel partijen betrokken. Onder andere provincie Noord-Holland, de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen en twee omgevingsdiensten. GGD Kennemerland heeft geen bevoegdheden om te handhaven wanneer bedrijven milieuvergunningen overtreden. De Omgevingsdienst(en) voeren het toezicht op het naleven van de vergunning uit.

Heb je zelf vragen over gezondheid en leefomgeving, kijk dan hier op de GGD website. Met vragen kun je ons bellen via 023 515 9500 (maandag t/m vrijdag 08.30 - 17.00 uur) of mailen naar mmk@ggdkennemerland.nl.

 

Wat te doen bij overlast

Voor milieuklachten over Tata steel en Harsco (en andere BRZO bedrijven) kun je contact opnemen met Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Milieuklachten over andere bedrijven in de IJmond kunnen ingediend worden bij Omgevingsdienst IJmond

Met vragen over gezondheid kun je contact opnemen met GGD Kennemerland of naar de GGD worden doorverwezen door de omgevingsdiensten. Bij vragen over een specifieke situatie hangt de beantwoording af van de informatie die daarover beschikbaar is.

Om hinder door en contact met neergekomen stof in de IJmond te beperken adviseren we:

  • Was stof van je handen met water en zeep.
  • Stof op tuinmeubilair e.d. kan met warm water en zeep worden verwijderd.
  • Voorkom inlopen van het stof in huis. Wanneer het stof toch in huis terecht is gekomen kan het met een natte dweil schoongemaakt worden.
  • Neem contact op met Tata Steel voor schoonmaken als er veel stof in je huis ligt.
  • Sluit tijdelijk ramen en deuren als er een grafietstofwolk van het terrein van Tata steel komt.

Verder heeft GGD Kennemerland aan Tata steel het advies gegeven om bij veel stofhinder ook kinderspeeltoestellen in de buurt schoon te maken.

 

 

Luchtkwaliteit en gezondheid in de IJmond - Vragen en antwoorden
Onderzoeken

Er is in de loop van de jaren veel onderzoek gedaan naar effecten op de gezondheid van inwoners van de IJmond in relatie tot de luchtkwaliteit. Sommige onderzoeken lopen langere tijd als monitor om trends te kunnen signaleren. Zoals de gezondheidsmonitor IJmond. Ook het luchtmeetnet in de IJmond monitort sinds 1991 de blootstelling aan bepaalde stoffen op de meetpunten in de IJmond. Er is zo al veel bekend over de milieu- en gezondheidssituatie in de IJmond. Daarnaast zijn er onderzoeken die niet specifiek over de IJmond gaan, maar wel informatie over de gezondheid in de IJmond geeft. Zoals onderzoek naar het voorkomen van kanker in regio Kennemerland.

In 2019 heeft het RIVM onderzoek gedaan naar grafietregens en gezondheid. Op dit moment doet het RIVM onderzoek naar bepaalde gezondheidsaspecten waarover vragen nog niet goed beantwoord konden worden. Op de website van het RIVM staat een ook uitgebreid overzicht van onderzoeken die aandacht besteden aan luchtkwaliteit en gezondheid in de IJmond.

Hieronder een aantal onderzoeken van GGD Kennemerland of waar de GGD aan heeft meegewerkt. De gezondheidsmonitor IJmond vind je onder het volgende kopje.

Gezondheidsmonitor IJmond

Om na te gaan wat luchtverontreiniging, afkomstig van Tata steel, voor mogelijke invloed heeft op de gezondheid van de inwoners van de IJmond, heeft het RIVM hier in 2009 onderzoek naar gedaan. Onderzoek kon destijds niet zonder twijfel uitwijzen dat de lichte verhoging van gezondheidsklachten toe te wijzen was aan de uitstoot van Tata Steel. Daarom is besloten een Gezondheidsmonitor in te zetten. Met de Gezondheidsmonitor wordt elke vier jaar door GGD Kennemerland en het RIVM onderzocht wat de gezondheidssituatie is in de IJmond. Door de onderzoeken te herhalen kunnen we mogelijke trends signaleren.

In de Gezondheidsmonitor IJmond wordt onderzocht of er, in vergelijking tot de rest van regio Kennemerland, meer of minder ongerustheid, chronische aandoeningen of medicijngebruik is, in verhouding met de luchtkwaliteit in de regio.

GGD Kennemerland verstuurt iedere vier jaar naar willekeurig gekozen inwoners boven de 19 jaar in de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen een vragenlijst. Hierin staan vragen over bijvoorbeeld hinder van roet, rook, geur en geluid en of inwoners zich zorgen maken over hun gezondheid. Het RIVM maakt een analyse van medicijngebruik voor een aantal ziekten in samenhang met luchtkwaliteit. De resultaten van deze onderzoek worden gepresenteerd in de Gezondheidsmonitor IJmond.

In 2012 en 2016 is er een Gezondheidsmonitor uitgevoerd. In 2020 is er weer een onderzoek. De resultaten van die Gezondheidsmonitor verschijnen in 2022. Benieuwd naar alle uitkomsten van de onderzoeken? Kijk dan hier

In het kort: Gezondheidsmonitor IJmond 2012

De eerste gezondheidsmonitor IJmond is uitgevoerd in 2012. De resultaten zijn in januari 2014 bekend gemaakt. In de rapporten is het IJmondgebied verdeeld in hoog belaste gebieden (direct rondom de basismetaalindustrie) en laag belaste (overige) gebieden.

Wat valt op

Tot ruim een derde van de inwoners die in het hoogst belaste gebied woont, ervaart geur-, stof-, roet-, rook,- en/of geluidhinder van bedrijven/industrie in de IJmond. Bijna een derde van deze groep inwoners is bezorgd over de eigen gezondheid gerelateerd aan bedrijven en industrie. Dit aantal is aanmerkelijk hoger dan het aantal in de lager belaste gebieden.

In 2012 blijken er geen duidelijke aanwijzingen te zijn voor een nadelig gezondheidseffect van de uitstoot van Tata Steel op astma/COPD, hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk en medicijngebruik voor deze aandoeningen. 

In het kort: Gezondheidsmonitor IJmond 2016

Bij de tweede monitor zijn de gegevens tot en met 2016 geanalyseerd. Begin 2018 zijn de resultaten gepubliceerd.

Wat valt op

  • De luchtkwaliteit in de IJmond is licht verbeterd in de periode 2012-2016.
  • Ten opzichte van 2012 is de geluidhinder en hinder die inwoners ervaren van stof, roet en rook door de industrie in de gehele IJmond grotendeels gelijk gebleven.
  • In de hele IJmond en in het hoogst belaste gebied vlak rondom de industrie is de geurhinder verminderd.
  • Naarmate inwoners dichter bij (snel)wegen en industrie wonen neemt de ervaren hinder toe.
  • In Uitgeest heeft gemiddeld 5% van de inwoners hinder van industrie.
  • In Beverwijk heeft gemiddeld 19% van de inwoners hinder van industrie.
  • 20% van de volwassenen in de IJmond is bezorgd om de gezondheid vanwege bedrijven of industrie.
  • Er zijn aanwijzingen dat in Beverwijk Oost, Heemskerk en Santpoort Noord de luchtwegaandoening COPD en hart- en vaatziekten (bij een woonduur van meer dan 10 jaar), meer voorkomen.
  • In het gebied met de hoogste concentratie fijnstof (IJmuiden, Velsen Noord en Zuid, Driehuis, Beverwijk west en Wijk aan Zee) komt suikerziekte vaker voor.
  • In de gezondheidsmonitor IJmond 2012 was dit beeld van chronische aandoeningen niet zichtbaar. Om meer te kunnen zeggen over of deze chronische aandoeningen meer voorkomen door fijnstof in de nabijheid van de industrie, is vervolg van de monitor nodig.
  • Er zijn aanwijzingen voor een samenhang tussen het gebruik van medicijnen voor hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en suikerziekte en de uitstoot van fijnstof door Tata steel. Maar ook overgewicht en rookgewoonten kunnen deze uitkomst beïnvloeden.

Aanbevelingen

In het rapport wordt aanbevolen om een verdere verbetering van de luchtkwaliteit in de IJmond te realiseren, de luchtkwaliteit te blijven monitoren en door te gaan met maatregelen om hinder en bezorgdheid onder de inwoners te verminderen.

 

Handige websites/apps

Op luchtmeetnet.nl worden actuele luchtmetingen en metingen uit het verleden op meetpunten van het RIVM, GGD Amsterdam en DCMR getoond. Je kunt deze website instellen op je mobiele telefoon. De vernieuwde website vervangt de app ‘mijn luchtkwaliteit’. Je kunt zo zien hoe de luchtkwaliteit in je woonomgeving is en wat de verwachting is voor de volgende dag. De website geeft ook handelingsadviezen. Dat is belangrijke informatie voor mensen die gevoelig zijn voor luchtverontreiniging.