Asbest

Voor informatie over asbest en gezondheid, kun je bellen met het team medische milieukunde.
023 515 9500
Geplaatst op: 05-10-2017 om 14:05 uur
Laatst gewijzigd op: 25-06-2020 om 16:29 uur

E-mail: mmk@ggdkennemerland.nl.  

Asbest is een verzamelnaam voor enkele stoffen die zijn opgebouwd uit hele kleine, naaldachtige vezels.

Vroeger werd asbest veel gebruikt in gebouwen, bijvoorbeeld in schoorstenen, in golfplaten of in vloerzeil. Het is sterk en is bestand tegen hoge temperaturen. Asbest bestaat uit heel kleine vezeltjes die niet zichtbaar zijn met het blote oog.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest. Dit verschil is belangrijk, omdat het iets zegt over de kans dat asbestvezels in de lucht komen.

Er zijn verschillende soorten asbest.

  • Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels vast in ander materiaal, bijvoorbeeld cement. De vezels kunnen niet zomaar in de lucht komen. Alleen bij beschadiging kunnen zij vrijkomen, bijvoorbeeld bij breken, boren, zagen en schuren.
  • Bij niet-hechtgebonden asbest laten de vezels makkelijker los. De asbestvezels zijn niet of nauwelijks vastgezet in een basismateriaal en kunnen dus makkelijk losraken, waardoor vezels eerder ingeademd kunnen worden (bijvoorbeeld spuitasbest en brandwerende beplating of isolatiemateriaal om leidingen).

Niet alle asbest is even schadelijk. Er bestaan verschillende soorten asbest, maar de meest toegepaste soorten zijn blauw (crocidoliet), wit (chrysotiel) en bruin asbest (amosiet). Blauw en bruin asbest zijn schadelijker dan wit asbest

Asbest en gezondheid

Iedereen ademt asbest in, want er zitten altijd wat vezels in de buitenlucht. Soms adem je per ongeluk een korte tijd wat meer asbestvezels in. Deze incidentele blootstelling geeft nauwelijks risico voor de gezondheid.

Het gaat dan bijvoorbeeld om:

  • een brand waarbij asbestvezels vrijkomen,
  • het verwijderen van materiaal in huis waarvan je niet wist dat er asbest in zat,
  • het boren van enkele gaten in asbesthoudend materiaal.

Het heeft geen zin om je door een arts te laten onderzoeken als je denkt dat je asbestvezels hebt ingeademd. De vezels zijn niet aan te tonen.

Mensen die langdurig een grote hoeveelheid vezels hebben ingeademd, bijvoorbeeld bij werk in de scheepsbouw, lopen een veel groter risico om ziek te worden. Na vele jaren kan soms longkanker of mesothelioom (longvlies- of buikvlieskanker) ontstaan. Maar lang niet iedereen die asbestvezels inademt, wordt ziek. Het risico op kanker door asbest hangt af van hoeveel vezels iemand inademt en hoe lang dat duurt. Daarnaast is de soort asbest belangrijk.  

Meer informatie over het risico van asbest vind je op de website van ggdleefomgeving.nl.

Asbest in huis

Sinds 1993 is het gebruik van asbest in Nederland verboden. Je kunt niet altijd aan materiaal zien of er asbest in zit.

Woon je in een huurwoning, vraag dan aan de eigenaar of er asbest in de woning is.

De GGD adviseert niet-hechtgebonden asbest professioneel te laten afschermen of verwijderen. Hechtgebonden asbest kan blijven zitten, als u het maar niet beschadigt:

  • Ga niet boren, schuren of zagen in materiaal waarin (mogelijk) asbest is verwerkt.
  • Bij beschadiging van hechtgebonden asbest moeten maatregelen worden genomen. Dat kan betekenen dat het asbesthoudend materiaal wordt afgedekt, behandeld (geïmpregneerd) of professioneel wordt verwijderd. Bent u huurder, neem dan eerst contact op met uw verhuurder.
  • Heeft u vloerbedekking waarin misschien asbest zit? Laat die vloerbedekking dan liggen en leg er nieuwe vloerbedekking overheen. Zet duidelijk op de oude vloerbedekking dat er asbest in zit. Is de vloerbedekking beschadigd? Bel dan een asbestbureau om de vloerbedekking weg te halen. Bent u huurder, neem dan eerst contact op met uw verhuurder.

Als er toch asbestvezels in huis zijn vrijgekomen:

  • Gebruik dan geen stofzuiger, de vezels kunnen zich via de stofzuiger weer in huis verspreiden.
  • Voorkom dat stof wordt verspreid of door brokjes asbesthoudend materiaal heen wordt gelopen. Als dat wel gebeurt, kunnen de vezels onder schoenen worden verspreid.
  • Neem contact op met het team medische milieukunde van de GGD voor advies.
  • Bent u huurder, neem dan ook contact op met uw verhuurder.  

Heb je vragen over werkzaamheden of sloop zie dan de websites van Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (voor gemeente Haarlemmermeer) of Omgevingsdienst IJmond (voor de overige gemeenten van regio Kennemerland).

Asbestdaken

Een tijd lang zag het er naar uit dat iedereen zijn asbestdak vóór 2025 moest weghalen. Vanaf dan zou het verboden zijn om een asbestdak te hebben. Maar dat verbod is nu voorlopig van de baan.  Het is nog niet duidelijk of er misschien alsnog een verbod komt, met een latere deadline.

Wil je toch vast je asbestdak weghalen? In het filmpje zie je hoe je dat kunt aanpakken.

De landelijke subsidieregeling voor het verwijderen van asbestdaken is per 15 december 2018 gesloten. De Rijksoverheid bekijkt of er een fonds kan komen in plaats van de subsidieregeling. In de tussentijd bieden enkele provincies en gemeenten een eigen subsidieregeling aan. Neem voor meer informatie contact op met uw gemeente of de provincie.

In principe komen alle asbestdaken, ongeacht de oppervlakte, in aanmerking voor de subsidie. Er moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Meer informatie hierover vind je op de website van Milieu CentraalRijksoverheid en Omgevingsdienst IJmond.

Asbestbranden
Lees meer over wat te doen bij asbestbranden op de website van Veiligheidsregio Kennemerland