Geplaatst op: 06-12-2019 om 09:28 uur
Laatst gewijzigd op: 06-12-2019 om 13:43 uur

Interview met collega Rinske Keuken

Rinske Keuken (1970) studeerde geneeskunde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Zij werkt sinds 1998 bij de GGD, de eerste jaren bij sociaal-medische advisering. Twee jaar later ging Rinske werken binnen het taakveld medische milieukunde van GGD Kennemerland, wat ze nog steeds doet. Sinds 2007 is Rinske ook werkzaam als GAGS, een GGD-crisisfunctie.

Rinske KeukenWaar staat GAGS voor?
‘GAGS staat voor Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen. De GAGS komt in beeld in crisisomstandigheden. Het werkveld van de GAGS is een opgeschaalde vorm van Medische Milieukunde. Als GAGS zit ik in de z.g. GAGS-pool Noord-Holland, Flevoland en Utrecht en ben dan inzetbaar voor 7 veiligheidsregio’s. Dat betekent dat ik in mijn piketweek 7 dagen achter elkaar 24 uur per dag beschikbaar ben voor vragen, meestal telefonisch’.

Kennen crisisfunctionarissen de GAGS?
Rinske: ‘Helaas nog niet iedereen, zelfs niet binnen de crisisorganisatie en het openbaar bestuur. Daardoor word ik soms laat benaderd zoals ooit bij een asbestbrand. Dat is jammer want er kan dan al veel onrust ontstaan. Zeker bij asbest schrikken mensen direct en neemt men snel ingrijpende maatregelen, terwijl de GAGS hierover kan adviseren.’ Dat lukte alsnog, maar er was eerst onnodige onrust geweest’.

Hoe komt de GAGS in beeld?
Na alarmering door de meldkamer lopen mijn contacten meestal met de OvD-G en de AGS, Adviseur Gevaarlijke Stoffen van de Brandweer. Zij zijn mijn voornaamste bronnen ter plaatse en gesprekspartner tijdens een incident. Ook zijn er zo nodig contacten met de Spoedeisende Hulp (SEH) van het ziekenhuis. Als GAGS wordt er verwacht dat ik binnen 10 minuten een eerste risico-inschatting kan maken; en advies, vaak op basis van weinig gegevens. Dat maakt het dynamisch’, vertelt Rinske.

Speelt de GAGS ook een rol qua communicatie?
‘Zeer zeker; ik adviseer graag over communicatieboodschappen. Ik heb bij een inzet vaak ook goed contact met voorlichters en communicatieadviseurs. Duidelijk over concrete risico’s communiceren, op het juiste moment helpt om de zaken in het juiste perspectief te plaatsen. Dat is belangrijk want we willen als GGD te allen tijde een betrouwbare adviseur zijn voor de bevolking, bestuurders en partners’.

Wanneer ben je de laatste keer ingezet?
‘Momenteel word ik gemiddeld eens per week opgeroepen. Onlangs was dat wegens een onwel wording van een schoolklas in een gymzaal in West-Friesland. Dat gebeurde daar voor de 2e keer. Wat je doet, is eerst een aantal dingen uitsluiten. Het werd al snel duidelijk dat er geen sprake was van koolmonoxidevergiftiging. Om duidelijkheid te krijgen, werden luchtmonsters genomen voor onderzoek bij het RIVM, maar daar kwam niets uit. Verder was opvallend dat anderen die ook in de gymzaal sportten nergens last van hadden. Mogelijk speelde een rol dat de verwarming in de gymzaal en de kleedkamer heel hoog stond. Of een geur als trigger waardoor ze zich niet lekker voelden. Er kan hier sprake zijn geweest van een zich versterkend groepsproces en dat vraagt een specifieke benadering’.

Is een GAGS altijd een arts?
‘Nee, hoor, dat is geen must; Er zijn artsen en toxicologen, maar het grootste deel is milieugezondheidskundige. Na je WO-opleiding tot basisarts of andere richting, volg je een 2-jarige postdoctorale opleiding. In heel Nederland zijn er op dit moment zo’n 20 personen met een GAGS-taak.

Wat is Medische Milieukunde (MMK)?
Als medisch milieukundige adviseer je over de fysieke leefomgeving. Daar zitten vaak ook gezondheidskundige kanten aan, waar niet iedereen altijd bij stil staat. Een belangrijke taak van de Medische Milieukunde is verder de beantwoording van vragen van burgers die zich zorgen maken over milieueffecten op hun gezondheid. Als team zijn we daarom dagelijks telefonisch bereikbaar voor burgers. Er komen geregeld vragen binnen over luchtverontreiniging en geluidsoverlast. Ook komen er steeds meer vragen over de gezondheidseffecten van fijnstof van grote bedrijven als TATA Steel en Schiphol. Binnen de medische wetenschap is Medische Milieukunde een schaars specialisme; er zijn in Nederland 16 artsen gespecialiseerd in MMK.

Meer weten?
Lees meer over Medische Milieukunde of mail Rinske Keuken, RhKeuken@ggdkennemerland.nl.